Geografiya
Davlatlar va xalqaro tashkilotlar
Dunyoda 190 dan ortiq mustaqil davlat bor. Xalqaro tashkilotlar ularning hamkorligini yo'lga qo'yadi.
Davlatlar
- Maydoni bo'yicha eng katta davlat: Rossiya (taxminan 17 mln km²). Undan keyin Kanada, Xitoy, AQSH, Braziliya keladi. Eng kichigi: Vatikan.
- Aholisi bo'yicha birinchi davlat: Hindiston (2023-yildan). BMT baholashiga ko'ra, Hindiston 2023-yilda Xitoydan o'tgan. Aholisi eng ko'p davlatlar qatorida Xitoy, AQSH, Indoneziya ham bor.
- Davlat tuzilishi ikki xil: unitar (Fransiya, O'zbekiston, Yaponiya) va federativ (AQSH, Germaniya, Rossiya, Braziliya, Hindiston).
- Boshqaruv shakli: monarxiya (Buyuk Britaniya, Yaponiya) va respublika.
| Tuzilish | Davlatlar |
|---|---|
| Unitar | Fransiya, O'zbekiston, Yaponiya |
| Federativ | AQSH, Germaniya, Rossiya, Braziliya, Hindiston |
Xalqaro tashkilotlar
| Tashkilot | Tashkil topgan yil | Izoh |
|---|---|---|
| BMT | 1945 | shtab-kvartirasi Nyu-Yorkda |
| NATO | 1949 | harbiy-siyosiy ittifoq |
| OPEK | 1960 | neft eksport qiluvchilar |
| ASEAN | 1967 | Janubi-Sharqiy Osiyo |
| MDH | 1991 | mustaqil davlatlar hamdo'stligi |
| Yevropa Ittifoqi | 1993 | markazi Bryussel |
| ShHT | 2001 | Shanxay, O'zbekiston asoschilaridan |
| Afrika Ittifoqi | 2002 | Afrika davlatlari |
- ShHT: 2001-yil, Shanxay. O'zbekiston uning asoschilaridan biri.
- BMT 1945, NATO 1949, MDH 1991 yillarini yodlab oling.
- Yevropa Ittifoqi 1993-yildan Maastrixt shartnomasiga ko'ra ishlaydi. Buyuk Britaniya 2020-yilda undan chiqqan.
- Fransiya va Yaponiya federativ emas. Fransiya va O'zbekiston unitar, Yaponiya ham unitar monarxiya.
- Federativ: AQSH, Germaniya, Rossiya.
Mavzu boʻyicha test
Maydoni bo'yicha eng katta davlat qaysi?
- AKanada
- BXitoy
- CRossiya
- DAQSH
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Rossiya
Esla: Rossiya (taxminan 17 mln km²)
Shanxay hamkorlik tashkiloti (ShHT) qaysi yilda tuzilgan?
- A1991
- B1996
- C2001
- D2010
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) 2001
Esla: ShHT: 2001-yil, Shanxay
Quyidagilardan qaysi biri federativ davlat?
- AFransiya
- BYaponiya
- CO'zbekiston
- DGermaniya
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) Germaniya
Esla: Federativ: AQSH, Germaniya, Rossiya
Quyidagi tashkilotlardan qaysi biri 1945-yilda tuzilgan?
- ANATO
- BBMT
- CMDH
- DOPEK
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) BMT
Esla: BMT 1945, NATO 1949, MDH 1991
Aholisi bo'yicha 2023-yildan boshlab birinchi o'rindagi davlat qaysi?
- AXitoy
- BAQSH
- CIndoneziya
- DHindiston
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) Hindiston
Esla: Hindiston (2023-yildan)
