GrowMock
UZUZ
UZO'zbekchaUZRUРусскийRUENEnglishENTRTürkçeTR
Kirish
Bosh sahifaMilliy sertifikatTillarIELTSSATKirish

Fizika

Elektrostatika

Elektr zaryadi

Elektrostatika tinch turgan elektr zaryadlari va ularning maydonini o'rganadi. Zaryadlar ikki xil: musbat va manfiy. Bir xil ishorali zaryadlar itarishadi, har xil ishoralilari tortishadi.

  • Elementar zaryad e = 1,6·10⁻¹⁹ C. Har qanday zaryad e ning butun karralisi bo'ladi.
  • Zaryadning saqlanish qonuni: yopiq sistemada zaryadlarning algebraik yig'indisi o'zgarmaydi.

Kulon qonuni

Ikki nuqtaviy zaryad orasidagi kuch F = k·q₁q₂/r² formulasi bilan topiladi, bunda k = 9·10⁹ N·m²/C².

Kuch masofa kvadratiga teskari proporsional. Masofa 2 marta ortsa, kuch 4 marta kamayadi, 2 marta emas.

Maydon

  • Maydon kuchlanganligi: E = F/q (N/C yoki V/m). Nuqtaviy zaryad uchun E = kq/r².
  • Maydonlar superpozitsiya prinsipiga bo'ysunadi: bir nechta zaryad maydoni alohida maydonlarning vektor yig'indisiga teng.
  • Potensial: φ = W/q = kq/r. Kuchlanish: U = φ₁ − φ₂.
  • Bir jinsli maydonda U = E·d.
Kattalik Formula Birlik
Kulon kuchi F = k·q₁q₂/r² N
Kuchlanganlik E = F/q N/C yoki V/m
Potensial φ = kq/r V
Kuchlanish U = E·d V

Mavzu boʻyicha test

  1. Ikki zaryad orasidagi masofa 2 marta ortsa, Kulon kuchi qanday o'zgaradi?

    • A2 marta kamayadi
    • B4 marta kamayadi
    • C2 marta ortadi
    • D4 marta ortadi
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) 4 marta kamayadi

    Esla: kuch 4 marta kamayadi

  2. 3 μC zaryadga 6 mN kuch ta'sir qilsa, maydon kuchlanganligi qancha?

    • A2000 N/C
    • B18 N/C
    • C0,5 N/C
    • D2·10⁻³ N/C
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: A) 2000 N/C

    Esla: E = F/q

  3. Elementar zaryad qiymati?

    • A9·10⁹ C
    • B1,6·10⁻¹⁹ C
    • C6,02·10²³ C
    • D3·10⁸ C
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) 1,6·10⁻¹⁹ C

    Esla: Elementar zaryad e = 1,6·10⁻¹⁹ C

  4. q₁ = 2 μC va q₂ = 4 μC zaryadlar bir-biridan 0,3 m masofada turibdi. Ular orasidagi Kulon kuchi qancha?

    • A0,24 N
    • B0,8 N
    • C2,4 N
    • D0,08 N
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) 0,8 N

    Esla: F = k·q₁q₂/r²

  5. Bir jinsli maydonning kuchlanganligi 500 V/m. Maydon chiziqlari bo'ylab 0,04 m masofadagi nuqtalar orasidagi kuchlanish qancha?

    • A12 500 V
    • B0,02 V
    • C20 V
    • D8·10⁻⁵ V
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: C) 20 V

    Esla: U = E·d

Ilovada mashq qilish