Odam: endokrin sistema

Endokrin bezlar ishlab chiqargan gormonlar to'g'ridan-to'g'ri qonga o'tadi. Ularning chiqarish yo'li yo'q.

Bez	Gormon	Ta'siri
Gipofiz	o'sish gormoni	o'sish
Qalqonsimon	tiroksin	modda almashinuvi
Buyrak usti	adrenalin	stress
Oshqozon osti	insulin	qand kamayadi

• Gipofiz bosh miya asosida joylashgan, "bezlar bezi". O'sish gormonini ishlab chiqaradi.
• Qalqonsimon bez yod tutuvchi tiroksin gormonini chiqaradi.
• Buyrak usti bezlari: adrenalin, stress gormoni.
• Oshqozon osti bezi aralash bez. Insulin kamaytiradi, glyukagon oshiradi qondagi shakarni. Hazm shirasini ham ishlab chiqaradi.
• Jinsiy bezlar ham aralash bezdir.

Asosiy ma'lumotlar

• O'sish gormoni: bolalikda ko'p bo'lsa gigantizm, kam bo'lsa O'sish gormoni kam: pakanalik (nanizm). Kattalarda ko'p bo'lsa akromegaliya.
• Tiroksin kam bo'lsa: bolalarda kretinizm, kattalarda miksedema. Ko'p bo'lsa: bazedov kasalligi.
• Insulin yetishmasa qandli diabet. Yod yetishmasa buqoq (endemik).
• Aralash sekretsiyali bezlar: oshqozon osti bezi va jinsiy bezlar.
• Gormonlar kam miqdorda ta'sir qiladi, yuqori faollikka ega, ta'sir doirasi (nishon-organ) bor.