Kimyo
Eritmalar va konsentratsiya
Eritma
Eritma: ikki yoki undan ortiq komponentdan iborat gomogen sistema.
| Kattalik | Formula |
|---|---|
| ω (foiz) | m(modda) / m(eritma) · 100 |
| CM (mol/l) | n / V |
| Suyultirish | m₁ω₁ = m₂ω₂ |
| To'yingan ω | S / (100 + S) · 100 |
CM molyar konsentratsiya. n modda miqdori, V hajm (l).
Asosiy ma'lumotlar
- m(eritma) = m(modda) + m(erituvchi). Yana m(eritma) = ρ · V.
- Hajm (l) ni ml dan 1000 ga bo'lib topiladi.
- CM = 10ρω / M (ρ g/ml da, ω foizda).
- Eruvchanlik: S: 100 g erituvchiga to'yingan miqdor. Ya'ni shu haroratda to'yingan eritmada 100 g erituvchida erigan modda massasi.
- To'yinmagan, to'yingan va o'ta to'yingan eritmalar bor.
- Harorat ortganda qattiq moddalar eruvchanligi ko'pincha ortadi, gazlarniki kamayadi.
Suyultirish va aralashtirish
- Suyultirishda m(modda) o'zgarmaydi.
- Qo'shilgan suv massasi: m(H₂O) = m₂ − m₁.
- Eritmalarni aralashtirishda "xoch qoidasi" ishlatiladi.
- Kristallogidratlarda kristallanish suvi bor: CuSO₄·5H₂O.
Misol: 200 g 15% li eritmada 30 g tuz bor.
Mavzu boʻyicha test
40 g NaOH 1 l eritmada eritildi. Molyar konsentratsiya (M(NaOH) = 40):
- A0,5 M
- B1 M
- C2 M
- D4 M
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 1 M
Esla: n / V
20 g tuz 180 g suvda eritilsa, massa ulushi:
- A5%
- B10%
- C11%
- D20%
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 10%
Esla: m(eritma) = m(modda) + m(erituvchi)
200 g 15% li eritmada necha gramm erigan modda bor?
- A15 g
- B20 g
- C30 g
- D45 g
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) 30 g
Esla: m(modda) / m(eritma) · 100
100 g 10% li eritmada erigan modda massasi:
- A10 g
- B5 g
- C20 g
- D90 g
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) 10 g
Esla: m(modda) / m(eritma) · 100
0,5 l 2 M eritmada modda miqdori:
- A0,5 mol
- B1 mol
- C2 mol
- D4 mol
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 1 mol
Esla: n / V