Evolyutsiya yo'nalishlari, organik olam tarixi

A. N. Severtsov va I. I. Shmalgauzen evolyutsiyaning asosiy yo'nalishlarini aniqladi.

• Aromorfoz: tuzilishning umumiy murakkablashuvi. Yangi yirik guruhlar paydo bo'lishiga olib keladi (to'rt kamerali yurak, issiqqonlilik, gul va meva).
• Idioadaptatsiya: muayyan muhitga moslanish, tuzilish murakkablashmaydi.
• Umumiy degeneratsiya: tuzilish soddalashadi. Masalan, parazit hayot kechiruvchi tasmasimon chuvalchang.

Organik olam tarixi

Erlarga bo'linadi:

1. Arxey: prokariotlar
2. Proterozoy: eukariotlar, ko'p hujayralilar paydo bo'ladi
3. Paleozoy: baliq, amfibiya (o'simlik va hayvonlarning quruqlikka chiqishi)
4. Mezozoy: reptiliyalar (ochiq urug'lilar davri)
5. Kaynozoy: sut emizuvchilar, odam (gulli o'simliklar hukmronligi)

Asosiy ma'lumotlar

• Biologik progress belgilari: turlar soni ortishi, areal kengayishi, individlar sonining ko'payishi.
• Yer yoshi ≈ 4,6 mlrd yil. Hayotning dastlabki izlari ≈ 3,5 mlrd yil avval (prokariotlar). Fotosintez siyanobakteriyalardan boshlangan.
• Paleozoy: psilofitlar, baliqlar, amfibiyalar, karbonda qirqquloqlar o'rmoni.
• Mezozoy: sudralib yuruvchilar davri. Dinozavrlar, qushlar va sut emizuvchilar paydo bo'lgan.
• Aromorfoz misoli: issiqqonlilik, o'pka bilan nafas olish, urug'lanishning suvdan mustaqilligi (urug').
• Idioadaptatsiya misoli: himoya rangi, o'simlik mevalarining shamol yoki hayvonlar orqali tarqalishga moslanishi.
• Odam Kaynozoy erasida paydo bo'lgan (Homo sapiens), to'rtlamchi davrda.