Biologiya
Gulli o'simliklar oilalari
Gulli o'simliklar ikki sinfga bo'linadi.
- Ikki pallalilar: urug'ida 2 ta urug' palla, o'q ildiz, bargi to'rsimon tomirli, gul 4-5 a'zoli.
- Bir pallalilar: urug'ida 1 ta palla, Bir pallali: popuk ildiz, bargi parallel yoki ravon tomirli, gul 3 a'zoli.
Ikki pallalilar oilalari: karamdoshlar (4 ta toj bargi xoch shaklida), ra'nodoshlar (olma, nok, o'rik), burchoqdoshlar (kapalaksimon gul, meva dukkak), ituzumdoshlar (pomidor, kartoshka), qoqio'tdoshlar (savatcha to'pgul).
Bir pallalilar: bug'doydoshlar (boshoq to'pgul, meva donak) va liliyadoshlar (piyoz, lola).
| Oila | Vakil | Meva |
|---|---|---|
| Karamdosh | karam, turp | qo'zoq |
| Burchoqdosh | no'xat, loviya | dukkak |
| Ituzumdosh | pomidor | rezavor |
| Ra'nodosh | olma, nok | pomsimon |
| Bug'doydosh | bug'doy | donak |
Asosiy ma'lumotlar
- Karamdoshlar gul formulasi: *Karamdosh: Ch₂₊₂ L₄ T₂₊₄ P₁. Karamdosh mevasi qo'zoq yoki ko'saqcha (turp, karam, xantal).
- Burchoqdoshlar: ↑Ch₍₅₎ L₁₊₂₊₍₂₎ T₍₉₎₊₁ P₁. Ildizida tuganak bakteriyalari (azot to'plash). Burchoqdosh mevasi dukkak.
- Ituzumdoshlar: *Ituzumdosh: Ch₍₅₎ L₍₅₎ T₅ P₁. Meva rezavor (pomidor) yoki ko'sak (tamaki).
- Ra'nodoshlar: *Ch₅ L₅ T∞ P∞. Mevasi danakli (o'rik), pomsimon (olma), ko'p danakli.
- Bug'doydoshlar: poyasi somon, Bug'doydosh mevasi donak. Liliyadoshlar: *P₃₊₃ T₃₊₃ P₁. Bu formulada P ikki xil: birinchi P₃₊₃ gulqo'rg'on (3+3 bargcha), oxirgi P₁ esa onalik (pestik).
- Harflar: Ch kosacha, L toj, T otalik (tichinka), P onalik (pestik).
Ituzumdosh rezavor, ra'nodosh pomsimon.
Mavzu boʻyicha test
Gul formulasi *Ch₍₅₎L₍₅₎T₅P₁ qaysi oilaga xos?
- AKaramdoshlar
- BItuzumdoshlar
- CBurchoqdoshlar
- DBug'doydoshlar
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Ituzumdoshlar
Esla: Ituzumdosh: Ch₍₅₎ L₍₅₎ T₅ P₁
Mevasi dukkak bo'lgan oila:
- ABurchoqdoshlar
- BKaramdoshlar
- CQoqio'tdoshlar
- DLiliyadoshlar
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) Burchoqdoshlar
Esla: Burchoqdosh mevasi dukkak
Bir pallali o'simlikka xos belgi:
- AO'q ildiz
- BTo'rsimon tomirli barg
- CPopuk ildiz
- D5 a'zoli gul
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Popuk ildiz
Esla: Bir pallali: popuk ildiz
Mevasi qo'zoq bo'lgan oila:
- ABurchoqdoshlar
- BKaramdoshlar
- CItuzumdoshlar
- DBug'doydoshlar
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Karamdoshlar
Esla: Karamdosh mevasi qo'zoq
Bug'doydoshlar mevasi:
- ADukkak
- BRezavor
- CDonak
- DQo'zoq
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Donak
Esla: Bug'doydosh mevasi donak
