Biologiya
Odam: hazm qilish
Hazm yo'li:
- Og'iz bo'shlig'i
- Halqum
- Qizilo'ngach
- Oshqozon
- Ingichka ichak
- Yo'g'on ichak
- To'g'ri ichak
Ingichka ichak o'n ikki barmoqli ichakdan boshlanadi.
- Og'izda so'lak amilazasi kraxmalni parchalaydi (ishqoriy muhit).
- Oshqozon shirasida pepsin va xlorid kislota (HCl) bor: oqsillar kislotali muhitda parchalanadi.
- Ingichka ichakda jigar ishlab chiqargan O't yog'larni emulsiyalaydi.
- Oshqozon osti bezi shirasi (tripsin, lipaza, amilaza) barcha oziq moddalarni parchalaydi.
- Moddalar ingichka ichakda so'riladi (vorsinkalar orqali). Yo'g'on ichakda suv so'riladi.
Asosiy ma'lumotlar
- Kraxmal glyukozaga, oqsil aminokislotalarga, yog' glitserin va yog' kislotalariga parchalanadi.
- Jigar eng katta bez: o't ishlab chiqaradi, zaharli moddalarni zararsizlantiradi, glikogen to'playdi.
- Oshqozon shirasi pH ≈ 1,5-2 (kislotali). Og'iz va ichakda muhit kuchsiz ishqoriy.
- Ingichka ichak uzunligi ≈ 5-6 m. Ichki yuzasi burmalar va vorsinkalar tufayli katta.
- Qizilo'ngach peristaltika (to'lqinsimon qisqarish) orqali ovqatni suradi.
Mavzu boʻyicha test
Oqsillar qaysi organda pepsin ta'sirida parchalanadi?
- AOg'izda
- BOshqozonda
- CYo'g'on ichakda
- DQizilo'ngachda
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Oshqozonda
Esla: oqsillar kislotali muhitda parchalanadi
Oziq moddalarning asosiy qismi qayerda so'riladi?
- AOshqozon
- BIngichka ichak
- CYo'g'on ichak
- DQizilo'ngach
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Ingichka ichak
Esla: Moddalar ingichka ichakda so'riladi
Yog'larni emulsiyalaydigan modda:
- APepsin
- BAmilaza
- CO't suyuqligi
- DHCl
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) O't suyuqligi
Esla: O't yog'larni emulsiyalaydi
O't (safro) qayerda ishlab chiqariladi?
- AOshqozonda
- BJigarda
- COshqozon osti bezida
- DTaloqda
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Jigarda
Esla: o't ishlab chiqaradi
O'n ikki barmoqli ichak qaysi bo'limga kiradi?
- AOshqozon
- BYo'g'on ichak
- CIngichka ichak
- DQizilo'ngach
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Ingichka ichak
Esla: Ingichka ichak o'n ikki barmoqli
