Huquq normasi va huquqbuzarlik

Huquq normasi: umummajburiy qoida. Uni davlat o'rnatadi va himoya qiladi.

Huquq normasining tuzilishi

Norma uch qismdan iborat: gipoteza, dispozitsiya, sanksiya.

Qism	Nimani ko'rsatadi	Misol
Gipoteza	qaysi sharoitda amal qiladi	agar shaxs yo'l harakati qoidasini buzsa
Dispozitsiya	qanday xulq-atvor kerak	qoidaga rioya qilishi shart
Sanksiya	buzganlik uchun oqibat	aks holda jarima to'laydi

• Sanksiya: buzganlik oqibati. Uni dispozitsiya (xulq-atvor qoidasi) bilan aralashtirmang.

Normativ-huquqiy hujjatlar ierarxiyasi

Normativ-huquqiy hujjatlar to'g'risidagi qonunning 6-moddasi turlarini shu tartibda sanaydi:

1. Konstitutsiya
2. Qonunlar
3. Oliy Majlis palatalarining qarorlari
4. Prezident farmon va qarorlari
5. Prezident Administratsiyasi Rahbarining farmoyishlari
6. Vazirlar Mahkamasi qarorlari
7. Vazirlik va idoralarning buyruq va qarorlari
8. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari

• Konstitutsiya: eng yuqori yuridik kuch. Har bir hujjat o'zidan yuqori yuridik kuchga ega hujjatga mos bo'lishi kerak; zidlik bo'lsa, yuqoriroq hujjat qo'llanadi (18-modda).
• Qonun Prezident farmonidan yuqori: Prezident farmon va qarorlarini Konstitutsiya va qonunlarga asoslanib, ularni ijro etish yuzasidan chiqaradi (Konstitutsiya, 110-modda).

Huquqbuzarlik va javobgarlik

• Huquqbuzarlik: qonunga zid, aybli qilmish, ijtimoiy xavfli.
• Huquq nazariyasida turlari: jinoyat va nojo'ya qilmishlar (ma'muriy, intizomiy, fuqarolik-huquqiy).
• Jinoyat: eng xavfli huquqbuzarlik.
• Yuridik javobgarlik turlari: jinoiy, ma'muriy, fuqarolik-huquqiy, intizomiy, moddiy.