GrowMock
UZUZ
UZO'zbekchaUZRUРусскийRUENEnglishENTRTürkçeTR
Kirish
Bosh sahifaMilliy sertifikatTillarIELTSSATKirish

Kimyo

Kimyoviy muvozanat

Muvozanat nima

Qaytar reaksiyada to'g'ri va teskari tezlik tenglashsa muvozanat qaror topadi. U dinamik: reaksiya to'xtamaydi.

Muvozanat konstantasi: aA + bB ⇌ cC + dD uchun K = [C]ᶜ[D]ᵈ / ([A]ᵃ[B]ᵇ).

  • K: mahsulotlar / reagentlar.
  • Qattiq moddalar konsentratsiyasi kiritilmaydi.
  • 2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃: K = [SO₃]² / ([SO₂]²·[O₂]).

Le Shatelye prinsipi

Muvozanatdagi sistemaga ta'sir etilsa, muvozanat shu ta'sirni kamaytiruvchi tomonga siljiydi.

Ta'sir Muvozanat siljishi
C(reagent) ↑ mahsulot tomon →
P ↑ molekula kam tomon
T ↑ endotermik tomon
Katalizator siljimaydi
  • Konsentratsiya orttirilsa: sarflanish tomoniga.
  • Bosim ortsa: gaz molekulasi kam tomonga.
  • Harorat orttirilsa: endotermik (−Q) reaksiya tomoniga.

Muhim misollar

  • Katalizator muvozanatni siljitmaydi. U faqat uning qaror topishini tezlashtiradi.
  • N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ + Q: ammiak unumi uchun bosimni oshirish, haroratni pasaytirish, NH₃ ni chiqarib olish kerak.
  • H₂ + I₂ ⇌ 2HI: bosim ta'sir qilmaydi. Molekulalar soni teng.
  • Qizdirilsa ekzotermik reaksiya chapga siljiydi.

Mavzu boʻyicha test

  1. N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ + Q muvozanatini o'ngga siljitadi:

    • AHaroratni oshirish
    • BBosimni oshirish
    • CBosimni kamaytirish
    • DKatalizator qo'shish
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) Bosimni oshirish

    Esla: Bosim ortsa: gaz molekulasi kam tomonga

  2. Katalizator kimyoviy muvozanatga qanday ta'sir qiladi?

    • AO'ngga siljitadi
    • BChapga siljitadi
    • CSiljitmaydi
    • DK ni oshiradi
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: C) Siljitmaydi

    Esla: Katalizator muvozanatni siljitmaydi

  3. Bosim muvozanatga ta'sir qilmaydigan reaksiya:

    • AN₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃
    • BH₂ + I₂ ⇌ 2HI
    • C2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃
    • DN₂O₄ ⇌ 2NO₂
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) H₂ + I₂ ⇌ 2HI

    Esla: H₂ + I₂ ⇌ 2HI: bosim ta'sir qilmaydi

  4. H₂ + I₂ ⇌ 2HI uchun K ifodasi:

    • A[HI]² / ([H₂][I₂])
    • B[HI] / ([H₂][I₂])
    • C[H₂][I₂] / [HI]²
    • D2[HI] / [H₂]
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: A) [HI]² / ([H₂][I₂])

    Esla: K: mahsulotlar / reagentlar

  5. Ekzotermik reaksiyada harorat oshirilsa muvozanat:

    • AO'ngga siljiydi
    • BChapga siljiydi
    • CSiljimaydi
    • DTo'xtaydi
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) Chapga siljiydi

    Esla: Qizdirilsa ekzotermik reaksiya chapga

Ilovada mashq qilish