Biologiya
Hujayra bo'linishi: mitoz va meyoz
| Belgi | Mitoz | Meyoz |
|---|---|---|
| Hujayra | somatik | jinsiy |
| Bo'linish | 1 | 2 |
| Natija | 2 (2n) | 4 (n) |
| Krossingover | yo'q | bor |
Mitoz
Somatik hujayralarning bo'linishi. Natijada ona hujayra bilan bir xil 2 ta diploid hujayra hosil bo'ladi.
Fazalari:
- Profaza: xromosomalar spirallashadi.
- Metafaza: xromosomalar ekvatorda.
- Anafaza: xromatidlar qutblarga ketadi.
- Telofaza: yadrolar hosil bo'ladi.
Interfazada G₁, S (DNK ikki hissa ko'payadi) va G₂ davrlari o'tadi.
Meyoz
Gametalar hosil bo'lishi. Ketma-ket ikki bo'linish natijasida 4 ta gaploid hujayra hosil bo'ladi.
- Meyoz I: reduksion (gomologik xromosomalar ajraladi).
- Meyoz II: ekvatsion (xromatidlar ajraladi).
Asosiy ma'lumotlar
- Odamda mitozda 46 xromosomadan 46 hosil bo'ladi, meyozda 46 dan 23.
- Konyugatsiya va krossingover meyoz I profazasida bo'ladi. Genetik xilma-xillikni ta'minlaydi.
- Mitoz ahamiyati: o'sish, regeneratsiya, jinssiz ko'payish. Meyoz ahamiyati: gametalar va sporalar hosil bo'lishi.
- Mitoz anafazasida xromosomalar soni vaqtincha ikki hissa ortadi (4n4c), chunki xromatidlar mustaqil xromosomaga aylanadi.
- DNK reduplikatsiyasi S davrda (replikatsiya) bo'ladi.
Mavzu boʻyicha test
Meyoz natijasida nechta hujayra hosil bo'ladi?
- A2 ta diploid
- B4 ta gaploid
- C4 ta diploid
- D2 ta gaploid
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 4 ta gaploid
Esla: 4 ta gaploid hujayra
Krossingover qaysi fazada sodir bo'ladi?
- AMitoz metafazasi
- BMeyoz I profazasi
- CMeyoz II anafazasi
- DInterfaza G₁
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Meyoz I profazasi
Esla: meyoz I profazasida
Mitozning anafazasida nima sodir bo'ladi?
- AXromatidlar qutblarga ajraladi
- BDNK ikki hissa ko'payadi
- CYadro qobig'i hosil bo'ladi
- DXromosomalar spirallashadi
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) Xromatidlar qutblarga ajraladi
Esla: xromatidlar qutblarga ketadi
Mitoz natijasida hosil bo'ladi:
- A2 ta diploid hujayra
- B4 ta gaploid hujayra
- C2 ta gaploid hujayra
- D4 ta diploid hujayra
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) 2 ta diploid hujayra
Esla: 2 ta diploid hujayra
Odam somatik hujayrasida xromosomalar soni:
- A23
- B46
- C92
- D48
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 46
Esla: 46 xromosomadan 46
