Kimyo
Mol, massa, hajm: asosiy hisoblar
Mol nima
Mol: modda miqdorining birligi.
1 mol tarkibida 6,02·10²³ ta zarra bor. Bu Avogadro doimiysi, NA.
Molyar massa M (g/mol) son jihatdan nisbiy molekulyar massaga teng. M(H₂O) = 18 g/mol. M(CO₂) = 44 g/mol.
Normal sharoitda Vm = 22,4 l/mol.
Asosiy formulalar
| Kattalik | Formula |
|---|---|
| n (mol) | n = m / M |
| n (mol) | Gaz uchun n = V / 22,4 |
| n (mol) | n = N / 6,02·10²³ |
| D (zichlik) | M₁ / M₂ |
Gazning nisbiy zichligi D = M₁ / M₂. M(gaz) = 29·D (havo bo'yicha).
Avogadro qonuni: bir xil sharoitda teng hajmli gazlarda molekulalar soni teng.
Asosiy ma'lumotlar
- Normal sharoit (n.sh.): 0 °C (273 K) va 101,325 kPa.
- Ideal gaz tenglamasi: PV = nRT.
- Massa ulushi: ω(E) = Ar·n / Mr · 100%.
- Aralashmada: ω = m(komponent) / m(aralashma).
- m ⇄ n ⇄ V. Zarralar soni: N = n · NA.
- 1 mol har qanday gaz n.sh. da 22,4 l hajm egallaydi. 22,4 l faqat gaz uchun.
- 1 mol H₂O da 3·6,02·10²³ atom bor, molekula esa 6,02·10²³ ta.
Mavzu boʻyicha test
11 g CO₂ n.sh. da qancha hajm (l) egallaydi? (M = 44 g/mol)
- A5,6
- B11,2
- C2,8
- D22,4
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) 5,6
Esla: 22,4 l faqat gaz uchun
3,01·10²³ ta suv molekulasi necha mol?
- A0,25
- B0,5
- C1
- D2
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 0,5
Esla: n = N / 6,02·10²³
Metan (CH₄) ning havoga nisbatan zichligi taxminan:
- A0,55
- B1,5
- C16
- D2
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) 0,55
Esla: M(gaz) = 29·D (havo bo'yicha)
2 mol H₂SO₄ ning massasi (M = 98 g/mol):
- A98 g
- B196 g
- C49 g
- D392 g
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 196 g
Esla: n = m / M
Normal sharoitda 44,8 l gaz necha mol?
- A2
- B1
- C4
- D0,5
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) 2
Esla: Gaz uchun n = V / 22,4