GrowMock
UZUZ
UZO'zbekchaUZRUРусскийRUENEnglishENTRTürkçeTR
Kirish
Bosh sahifaMilliy sertifikatTillarIELTSSATKirish

Fizika

Nyuton qonunlari

Uch qonun

Klassik mexanikaning asosi Nyutonning uchta qonunidir.

  • I qonun (inersiya): tashqi kuch bo'lmasa yoki kuchlar muvozanatlashsa, jism tinch yoki to'g'ri chiziqli tekis harakat qiladi.
  • II qonun: a = F/m (yoki F = ma). Tezlanish kuchga to'g'ri, massaga teskari proporsional.
  • III qonun: F₁₂ = −F₂₁. Ta'sir va aks ta'sir kuchlari turli jismlarga qo'yilgan, shuning uchun bir-birini yo'qotmaydi.

Kuchlar

Kuch Formula
Og'irlik kuchi F = mg (g ≈ 9,8 ≈ 10 m/s²)
Ishqalanish F = μN
Elastiklik (Guk) F = kx
Butun olam tortishish F = G·m₁m₂/r²

Misol: 6 kg jismga 30 N kuch ta'sir qilsa, a = 30/6 = 5 m/s². Massasi 4 kg jismning og'irlik kuchi F = 4·10 = 40 N.

Teng ta'sir etuvchi

Bir to'g'ri chiziqda qarama-qarshi yo'nalgan kuchlar ayriladi, bir yo'nalgandagilari qo'shiladi. Tezlanishni teng ta'sir etuvchi kuchdan topasan: a = F_teng/m.

  1. Jismga ta'sir etuvchi barcha kuchlarni chiz
  2. Teng ta'sir etuvchi F ni top
  3. a = F/m ni hisobla

Gorizontal yo'lda sirpanish ishqalanish kuchi F = μ·m·g ga teng, chunki boshqa vertikal kuch bo'lmasa, tayanch reaksiya kuchi N = mg.

Mavzu boʻyicha test

  1. 5 kg massali jismga 20 N kuch ta'sir qilsa, tezlanish?

    • A100 m/s²
    • B0,25 m/s²
    • C15 m/s²
    • D4 m/s²
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: D) 4 m/s²

    Esla: a = F/m

  2. Massasi 3 kg jismga ta'sir qiluvchi og'irlik kuchi (g = 10 m/s²)?

    • A3 N
    • B30 N
    • C0,3 N
    • D13 N
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) 30 N

    Esla: F = mg

  3. Nyutonning III qonuniga ko'ra ta'sir va aks ta'sir kuchlari…

    • Abir jismga qo'yiladi
    • Bkattaligi teng, yo'nalishi qarama-qarshi, turli jismlarga qo'yiladi
    • Cbir yo'nalishda bo'ladi
    • Dteng emas
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) kattaligi teng, yo'nalishi qarama-qarshi, turli jismlarga qo'yiladi

    Esla: turli jismlarga qo'yilgan

  4. Massasi 2 kg jismga bir to'g'ri chiziq bo'ylab qarama-qarshi yo'nalishda 10 N va 6 N kuchlar ta'sir qilmoqda. Tezlanish qancha?

    • A8 m/s²
    • B2 m/s²
    • C3 m/s²
    • D5 m/s²
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) 2 m/s²

    Esla: teng ta'sir etuvchi kuchdan

  5. Gorizontal sirtda turgan 5 kg yuk uchun ishqalanish koeffitsiyenti 0,2 (g = 10 m/s²). Ishqalanish kuchi qancha?

    • A1 N
    • B25 N
    • C10 N
    • D50 N
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: C) 10 N

    Esla: F = μ·m·g

Ilovada mashq qilish