Huquqshunoslik
Oliy Majlis va qonun chiqarish
Oliy Majlis: qonun chiqaruvchi organ: u oliy davlat vakillik organi bo'lib, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradi. U ikki palatadan iborat: Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senat (yuqori palata). Bu qoidalar 2023-yilgi Konstitutsiyaning 91 va 92-moddalarida.
Tuzilishi
| Palata | Tarkibi |
|---|---|
| Qonunchilik palatasi | 150 deputat |
| Senat | 65 a'zo: 56 nafari saylanadi, 9 nafarini Prezident tayinlaydi |
Qonunchilik palatasida 150 deputat, Senatda 65 a'zo bor.
- Senatorlar Qoraqalpog'iston Respublikasi, har bir viloyat va Toshkent shahridan teng miqdorda, to'rt nafardan saylanadi, jami 56 nafar. Eslab qol: 56 saylanadi + 9 Prezident.
- Vakolat muddati: 5 yil.
- Palatalar rahbarlari: Qonunchilik palatasi Spikeri va Senat Raisi.
Qonun qabul qilish tartibi
Qonunchilik tashabbusi huquqiga Prezident, Qoraqalpog'iston Respublikasi (Jo'qorg'i Kenges orqali), Qonunchilik palatasi deputatlari va Vazirlar Mahkamasi ega. Konstitutsiyaviy sud, Oliy sud va Bosh prokuror ham o'z vakolatidagi masalalar bo'yicha bu huquqqa ega (98-modda). Loyiha Qonunchilik palatasiga kiritiladi.
- Qonun loyihasi Qonunchilik palatasiga kiritiladi
- Qonunchilik palatasi qabul qiladi
- Senat 60 kun ichida ma'qullaydi
- Prezident 60 kun ichida imzolaydi va e'lon qiladi
- Qisqa qilib: Palata qabul qiladi, Senat ma'qullaydi, so'ng Prezident imzolaydi (99-modda).
- Senat rad etgan qonun Qonunchilik palatasiga qaytariladi. Palata uni deputatlarning uchdan ikki qismi ovozi bilan yana ma'qullasa, qonun Prezidentga yuboriladi.
- Kelishmovchilikni bartaraf etish uchun palatalar teng asosda kelishuv komissiyasini tuzishi mumkin.
- Imzolovchi Prezident, Senat emas.
Vakolatlari
Palatalarning birgalikdagi vakolatlariga (93-modda) Konstitutsiyani qabul qilish va unga o'zgartish kiritish, qonunlar qabul qilish, Vazirlar Mahkamasi taqdimiga binoan Davlat budjetini qabul qilish, referendum o'tkazish to'g'risida qaror qabul qilish kiradi.
Mavzu boʻyicha test
Qonunchilik palatasida nechta deputat bor?
- A100
- B120
- C150
- D200
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) 150
Esla: 150 deputat
Senat nechta a'zodan iborat?
- A100
- B65
- C150
- D50
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 65
Esla: 65 a'zo
Qabul qilingan qonunni kim imzolaydi?
- ASenat Raisi
- BBosh vazir
- CSpiker
- DPrezident
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) Prezident
Esla: Imzolovchi Prezident, Senat emas
Senatning 9 nafar a'zosini kim tayinlaydi?
- ABosh vazir
- BQonunchilik palatasi Spikeri
- CMarkaziy saylov komissiyasi
- DPrezident
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) Prezident
Esla: 56 saylanadi + 9 Prezident
Oliy Majlis palatalarining vakolat muddati necha yil?
- A3
- B4
- C5
- D7
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) 5
Esla: 5 yil
