Huquqshunoslik
Prezident va saylov
Prezident: davlat boshlig'i. U davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini va hamkorligini ta'minlaydi (Konstitutsiya, 105-modda).
Prezident
- Prezident 7 yil muddatga saylanadi (Konstitutsiyaning 2023-yil tahriri, 106-modda). Bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq Prezident bo'la olmaydi.
- Nomzod: 35 yoshdan kichik bo'lmagan, davlat tilini yaxshi biladigan, saylovgacha bevosita kamida 10 yil O'zbekistonda muqim yashayotgan fuqaro.
- Saylash huquqi 18, nomzodlik 35 yosh: bu ikki yoshni aralashtirmang.
- Prezident Qurolli Kuchlarning Oliy Bosh qo'mondoni, qonunlarni imzolaydi va e'lon qiladi (109-modda).
- Bosh vazirni Prezident darhol tayinlamaydi: u barcha siyosiy partiyalar fraksiyalari bilan maslahatlashib, nomzodni Qonunchilik palatasiga taqdim etadi. Deputatlarning yarmidan ko'pi ma'qullasa, Prezident uni tayinlaydi. Nomzod uch marta rad etilsa, Prezident Bosh vazirni o'zi tayinlaydi va palatani tarqatib yuborishga haqli (118-modda).
- 2016-yildan Shavkat Mirziyoyev Prezident.
Saylov
| Tamoyil | Mazmuni |
|---|---|
| Umumiy | saylov huquqiga ega barcha fuqarolar ishtirok etadi |
| Teng | har kimning bitta ovozi bor |
| To'g'ridan-to'g'ri | saylovchi nomzodga o'zi ovoz beradi |
| Yashirin | ovoz berish sir saqlanadi |
- Yodlash: Saylov: umumiy, teng, to'g'ridan-to'g'ri saylov huquqi asosida, yashirin ovoz berish bilan (128-modda).
- Saylash huquqi 18 yoshdan beriladi.
- Saylovlarni Markaziy saylov komissiyasi (MSK) boshchiligidagi komissiyalar tashkil etadi: hududiy, tuman va shahar, okrug, uchastka komissiyalari (Saylov kodeksi, 11-modda).
- Referendum: xalqning bevosita ovoz berishi. 2023-yil 30-aprelda yangi Konstitutsiya referendum bilan qabul qilingan.
Mavzu boʻyicha test
Prezident necha yil muddatga saylanadi (2023-yil tahriri)?
- A4
- B5
- C6
- D7
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) 7
Esla: 7 yil muddatga
Saylash huquqi necha yoshdan beriladi?
- A16
- B18
- C21
- D25
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 18
Esla: Saylash huquqi 18, nomzodlik 35 yosh
Saylovni tashkil qiluvchi markaziy organ?
- AOliy sud
- BProkuratura
- CMarkaziy saylov komissiyasi
- DSenat
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Markaziy saylov komissiyasi
Esla: Markaziy saylov komissiyasi
Prezident nomzodi eng kamida necha yoshda bo'lishi kerak?
- A25
- B30
- C40
- D35
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) 35
Esla: 35 yoshdan kichik bo'lmagan
Saylovda ovoz berish qanday bo'ladi?
- AYashirin
- BOchiq
- CQo'l ko'tarib
- DOg'zaki e'lon qilib
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) Yashirin
Esla: yashirin ovoz berish
