Odam: qon va qon aylanishi

Qon: suyuq biriktiruvchi to'qima. Plazma (≈55%) va shaklli elementlardan iborat.

• Eritrotsitlar yadrosiz, gemoglobin yordamida Eritrotsit O₂ tashiydi.
• Leykotsitlar himoya vazifasini bajaradi (fagotsitoz, immunitet).
• Trombotsit: qon ivishida ishtirok etadi.

Yurak to'rt kamerali.

Qon aylanish doiralari

Katta doira o'ng bo'lmachada tugaydi, chap qorinchadan boshlanadi.

1. Chap qorincha
2. Aorta
3. Organlar
4. Kovak venalar
5. O'ng bo'lmacha

Kichik doira o'ng qorinchadan boshlanadi, chap bo'lmachada tugaydi.

1. O'ng qorincha
2. O'pka arteriyasi
3. O'pka
4. O'pka venalari
5. Chap bo'lmacha

Arteriyalar yurakdan qon olib chiqadi, venalar yurakka olib keladi. Kapillyarlarda gaz va modda almashinuvi sodir bo'ladi.

Asosiy ma'lumotlar

• Eritrotsit qizil suyak ko'migida hosil bo'ladi, ≈120 kun yashaydi.
• Qon guruhlari (ABO): I (0) universal donor, IV (AB) universal retsipient. Rh-faktor: musbat va manfiy.
• Normal arterial bosim ≈ 120/80 mm sim. ust. Puls ≈ 60-80 marta/min.
• Kichik doirada arteriyada venoz qon oqadi, venada arterial qon oqadi (o'pka arteriya va venalarida).
• Yurak klapanlari qonning faqat bir tomonga oqishini ta'minlaydi.