Geografiya
Shamollar va havo massalari
Shamol havoning gorizontal harakatidir. U yuqori bosimdan past bosim tomon esadi.
Shamollar
| Shamol | Xususiyati |
|---|---|
| Passat | tropiklardan ekvatorga doimiy esadi |
| Muson | mavsumiy: yozda okeandan quruqlikka (nam), qishda quruqlikdan okeanga |
| Briz | sutkalik: kunduzi dengizdan quruqlikka, kechasi quruqlikdan dengizga |
| Fyon | tog'dan tushuvchi issiq quruq shamol |
- Passat: doimiy shamol, tropiklardan ekvatorga esadi.
- Muson: mavsumiy shamol.
- Briz: kunduzi dengizdan quruqlikka, kechasi teskari.
- Tornado va tayfun kuchli girdoblardir.
- Shamol kuchi: Bofort shkalasi, 0-12 ball.
Havo massalari
- Turlari: arktika, mo'tadil, tropik, ekvatorial.
- Hosil bo'lgan joyiga qarab: dengiz (nam) va kontinental (quruq).
- Havo massalari chegarasi: front (issiq va sovuq front). Frontlarda bulut va yog'in bo'ladi.
- O'zbekistonda shimoldan sovuq havo kirib kelishi sovuqlarga olib keladi.
- Janubdan «Afg'on» shamoli (changli, issiq) esishi kuzatiladi.
- Muson mavsumiy, briz sutkalik. Ikkalasi ham yo'nalishini o'zgartiradi, farqi davrida.
Mavzu boʻyicha test
Mussonlar qanday shamollar?
- ADoimiy
- BSutkalik
- CMavsumiy
- DTog' shamoli
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Mavsumiy
Esla: Muson: mavsumiy shamol
Tropiklardan ekvatorga doimiy esuvchi shamol?
- APassat
- BMuson
- CBriz
- DBora
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) Passat
Esla: Passat: doimiy shamol
Kunduzi dengizdan quruqlikka esuvchi shamol?
- AFyon
- BPassat
- CBriz
- DTornado
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Briz
Esla: Briz: kunduzi dengizdan quruqlikka
Shamol kuchi qaysi shkala bilan o'lchanadi?
- ARixter
- BBofort
- CSelsiy
- DMersalli
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Bofort
Esla: Shamol kuchi: Bofort shkalasi, 0-12 ball
Ikki xil havo massasi chegarasi nima deyiladi?
- AMeridian
- BSuvayirg'ich
- CFront
- DIzobara
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Front
Esla: Havo massalari chegarasi: front