Huquqshunoslik
Moliya, soliq, iste'molchi huquqlari
Davlat moliyasi soliqlar va byudjet orqali shakllanadi. Iste'molchilar huquqlari qonun bilan himoyalanadi.
Soliq va byudjet
- Soliq: majburiy to'lov davlat byudjetiga.
- Soliq kodeksining yangi tahriri 2019-yil 30-dekabrdagi O'RQ-599 qonuni bilan tasdiqlangan va 2020-yil 1-yanvardan amal qiladi.
| Soliq turi | Misollar |
|---|---|
| To'g'ridan-to'g'ri | daromad solig'i, foyda solig'i, mol-mulk solig'i, yer solig'i |
| Egri | qo'shilgan qiymat solig'i (QQS), aksiz solig'i |
- To'g'ridan-to'g'ri: daromad, foyda, mol-mulk va yer solig'i.
- Egri soliqlar: QQS va aksiz.
- QQS to'g'ridan-to'g'ri emas, egri soliq.
- Davlat byudjeti: davlat daromadlari va xarajatlari rejasi.
- Milliy valyuta: so'm. Markaziy bank: pul-kredit siyosatini yuritadi.
Iste'molchi huquqlari
Iste'molchi quyidagi huquqlarga ega (qonunning 4, 13-moddalari):
- xavfsiz va sifatli tovar olish;
- mahsulot haqida to'liq axborot olish;
- sifatsiz tovarni almashtirish yoki qaytarish, zararni qoplash.
Almashtirish yoki qaytarish huquqi sifatsiz tovar sotib olgan iste'molchiga beriladi. «Iste'molchilarning huquqlarini himoya qilish to'g'risida»gi qonun 1996-yil 26-aprelda qabul qilingan va o'zgartishlar bilan amalda. Iste'molchi buzilgan huquqini himoya qilish uchun sudga yoki boshqa vakolatli davlat organlariga murojaat qila oladi (4-modda).
Mavzu boʻyicha test
QQS qanday soliq turi?
- ATo'g'ridan-to'g'ri
- BEgri
- CMahalliy yig'im
- DBojxona
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) Egri
Esla: QQS to'g'ridan-to'g'ri emas, egri soliq
Daromad solig'i qaysi turga kiradi?
- AEgri
- BAksiz
- CTo'g'ridan-to'g'ri
- DDavlat boji
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) To'g'ridan-to'g'ri
Esla: To'g'ridan-to'g'ri: daromad, foyda
Sifatsiz tovar sotib olgan iste'molchi nima qilishi mumkin?
- AAlmashtirish yoki qaytarish talab qilish
- BHech narsa
- CFaqat kutish
- DTovarni tashlab yuborish
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) Almashtirish yoki qaytarish talab qilish
Esla: Almashtirish yoki qaytarish huquqi
Aksiz solig'i qaysi turga kiradi?
- ATo'g'ridan-to'g'ri
- BMahalliy yig'im
- CBojxona to'lovi
- DEgri
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) Egri
Esla: Egri soliqlar: QQS va aksiz
Markaziy bank nimani yuritadi?
- ASoliq siyosatini
- BByudjet rejasini
- CPul-kredit siyosatini
- DIste'molchi nizolarini
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Pul-kredit siyosatini
Esla: Markaziy bank: pul-kredit siyosati
