Odam: to'qimalar, skelet va muskullar

Odam organizmida 4 xil to'qima bor.

To'qima	Misol
Epiteliy	teri, ichak qoplami
Biriktiruvchi	suyak, qon
Muskul	biseps, yurak
Nerv	neyron, glial hujayra

Biriktiruvchi to'qimaga kiradi: suyak, tog'ay, qon, yog'.

Muskul to'qimasi uch xil:

• Ko'ndalang-targ'il: skelet muskullari, ixtiyoriy qisqaradi.
• Silliq: ichki organlar devori, ixtiyorsiz.
• Yurak muskuli: ko'ndalang-targ'il, lekin ixtiyorsiz.

Odam skeleti ≈ 206 ta suyakdan iborat. U bosh, tana hamda oyoq-qo'l skeletiga bo'linadi.

Suyak tuzilishi: tashqarida suyak usti pardasi (qalinlashishini ta'minlaydi), ichida zich va g'ovak modda, bo'shliqda ko'mik. Organik moddalar egiluvchanlik, noorganik (Ca, P tuzlari) qattiqlik beradi.

Asosiy ma'lumotlar

• Umurtqa pog'onasi: 7 bo'yin, 12 ko'krak, 5 bel, 5 dumg'aza (qo'shilgan), 4-5 dum umurtqalari.
• Bolalarda organik moddalar ko'p (suyak egiluvchan), qariyalarda noorganik moddalar ko'p (mo'rt).
• Antagonist muskullar: biseps bukuvchi, triseps yozuvchi. Muskul qisqarish birligi: sarkomer.
• Qizil suyak ko'migi qon hosil qiladi, sariq ko'mik yog' to'playdi.
• Bo'g'imlar: qo'zg'aluvchan (tizza, tirsak), yarim qo'zg'aluvchan, qo'zg'almas (bosh suyagi choklari).