Tuzlar gidrolizi

Gidroliz nima

Gidroliz: tuz ionlarining suv bilan ta'sirlashib kuchsiz elektrolit hosil qilishi. Muhit tuz qaysi asos va kislotadan hosil bo'lganiga bog'liq.

KA kuchli asos, kA kuchsiz asos, KK kuchli kislota, kK kuchsiz kislota.

Tuz tipi	Misol	Muhit
KA + KK	NaCl	pH = 7
KA + kK	Na₂CO₃	pH > 7
kA + KK	CuSO₄	pH < 7
kA + kK	Al₂S₃	to'liq gidroliz

Tuz turlari

• KA + KK: gidrolizlanmaydi, pH = 7 (NaCl, K₂SO₄).
• KA + kK: anion bo'yicha, ishqoriy (Na₂CO₃, CH₃COOK).
• kA + KK: kation bo'yicha, kislotali (CuSO₄, NH₄Cl, AlCl₃).
• kA + kK: Al₂S₃, Cr₂S₃: to'liq, qaytmas gidroliz. Al₂S₃ va Cr₂S₃ suvli eritmada mavjud bo'lmaydi.

Tenglamalar

• Na₂CO₃: CO₃²⁻ + H₂O ⇌ HCO₃⁻ + OH⁻ (ishqoriy).
• NH₄Cl: NH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃·H₂O + H⁺ (kislotali).
• Al₂S₃ + 6H₂O → 2Al(OH)₃↓ + 3H₂S↑ (qaytmas).

Qo'shimcha

• Ko'p zaryadli ionlar bosqichma-bosqich gidrolizlanadi (asosan 1-bosqich).
• Gidrolizni kuchaytirish: suyultirish, qizdirish.
• Kation bo'yicha gidrolizni kislota, anion bo'yicha gidrolizni ishqor susaytiradi.
• Lakmus: ishqoriy eritmada ko'k, kislotali eritmada qizil.