Huquqshunoslik
Xalqaro huquq va BMT
Xalqaro huquq: davlatlararo munosabat normalari tizimi, ya'ni davlatlar o'rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi normalar majmui.
Xalqaro huquq
- Asosiy manbalari: xalqaro shartnomalar va xalqaro odatlar. Yodlash uchun: Manbalar: shartnoma va odat.
- Sub'ektlari: davlatlar va xalqaro tashkilotlar.
- Asosiy prinsiplar: suveren tenglik, kuch ishlatmaslik, chegaralarning daxlsizligi, ichki ishlarga aralashmaslik, inson huquqlarini hurmat qilish.
BMT
- BMT 1945-yil San-Fransiskoda tuzilgan. Hozir 193 ta a'zosi bor.
- O'zbekiston BMT a'zosi: 1992-yil 2-mart.
- Deklaratsiya: 1948-yil 10-dekabr: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi shu kuni qabul qilingan. Shu sababli har yili 10-dekabr Inson huquqlari kuni sifatida nishonlanadi.
| BMT organi | Muhim jihati |
|---|---|
| Bosh Assambleya | barcha a'zolar ishtirok etadi |
| Xavfsizlik Kengashi | 5 doimiy a'zo: AQSH, Rossiya, Xitoy, Buyuk Britaniya, Fransiya; veto huquqi |
| Iqtisodiy va ijtimoiy kengash | iqtisodiy va ijtimoiy hamkorlik |
| Xalqaro sud | Gaagada joylashgan |
| Kotibiyat | BMT ning ma'muriy organi |
- Xavfsizlik Kengashi doimiy a'zolari veto huquqiga ega.
- Doimiy a'zo 5 ta, jami 15 ta: Kengashda 5 doimiy va 10 nodoimiy a'zo bor (BMT Nizomi, 23-modda).
- Xalqaro sud: Gaaga. Uni Jeneva yoki Nyu-York bilan adashtirmang.
Mavzu boʻyicha test
BMT Xavfsizlik Kengashida nechta doimiy a'zo bor?
- A3
- B5
- C10
- D15
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 5
Esla: Doimiy a'zo 5 ta, jami 15 ta
Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qachon qabul qilingan?
- A1945-yil
- B1946-yil
- C1991-yil
- D1948-yil 10-dekabr
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: D) 1948-yil 10-dekabr
Esla: Deklaratsiya: 1948-yil 10-dekabr
BMT Xalqaro sudi qaysi shaharda joylashgan?
- AGaaga
- BJeneva
- CNyu-York
- DParij
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: A) Gaaga
Esla: Xalqaro sud: Gaaga
O'zbekiston BMT ga qachon a'zo bo'lgan?
- A1991-yil 31-avgust
- B1992-yil 2-mart
- C1945-yil
- D1948-yil 10-dekabr
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: B) 1992-yil 2-mart
Esla: O'zbekiston BMT a'zosi: 1992-yil 2-mart
Quyidagilardan qaysi biri xalqaro huquqning asosiy prinsipi?
- AIchki ishlarga aralashish
- BKuch ishlatish huquqi
- CChegaralarning daxlsizligi
- DSuverenitetni cheklash
Javobni koʻrsat
Toʻgʻri javob: C) Chegaralarning daxlsizligi
Esla: chegaralarning daxlsizligi
