GrowMock

Matematika

Trigonometrik ifodalar

Asosiy ayniyatlar

  • sin²x + cos²x = 1
  • tg x = sin x / cos x, ctg x = cos x / sin x, tg x · ctg x = 1
  • 1 + tg²x = 1 / cos²x, 1 + ctg²x = 1 / sin²x

Qo'shish va ikkilangan burchak

  • sin 2x = 2 sin x cos x
  • cos 2x = cos²x − sin²x = 1 − 2sin²x = 2cos²x − 1
  • sin(a ± b) = sin a cos b ± cos a sin b
  • cos(a ± b) = cos a cos b ∓ sin a sin b
  • tg(a ± b) = (tg a ± tg b) / (1 ∓ tg a · tg b)
  • ctg(a − b) = (ctg a · ctg b + 1) / (ctg b − ctg a)

Keltirish formulalari

sin(180° − x) = sin x, cos(180° − x) = −cos x, tg(180° − x) = −tg x, ctg(180° − x) = −ctg x, sin(90° − x) = cos x. Avval chorakni, keyin ishorani aniqla.

Surat va maxrajni cos x ga bo'l: bir jinsli nisbat tg x ga keladi. Masalan tg x = 2 bo'lsa, (3sin x + cos x) / (sin x − cos x) = (3 · 2 + 1) / (2 − 1) = 7.

Jadvallar

burchak 30° 45° 60°
sin 1/2 √2/2 √3/2
cos √3/2 √2/2 1/2
tg √3/3 1 √3

Chorakdagi ishoralar (birlik aylana bo'yicha):

Chorak sin cos tg, ctg
I + + +
II + − −
III − − +
IV − + −

Misollar

  • sin x = 3/5, x birinchi chorakda: cos²x = 1 − 9/25 = 16/25, cos x = 4/5, tg x = 3/4, sin 2x = 24/25, cos 2x = 1 − 18/25 = 7/25. Tekshiruv: (24/25)² + (7/25)² = 576/625 + 49/625 = 1.
  • sin⁴x − cos⁴x = (sin²x − cos²x)(sin²x + cos²x) = sin²x − cos²x, shuning uchun sin⁴x − cos⁴x + 2cos²x = sin²x + cos²x = 1.
  • sin 150° + cos 120° + tg 135°: sin 150° = sin 30° = 1/2, cos 120° = −cos 60° = −1/2, tg 135° = −tg 45° = −1. Yig'indi −1.

Ehtiyot bo'ling

  • sin(a + b) ≠ sin a + sin b.
  • Ildiz olganda ± dan qaysi biri kerakligini chorak aytadi.
  • Keltirishda ishora: cos 120° < 0.
  • sin²x bu (sin x)², sin(x²) emas.
  • cos 2x ning uchta shaklidan qulayini tanlang: sin x berilsa 1 − 2sin²x, cos x berilsa 2cos²x − 1.

Mavzu boʻyicha test

  1. cos x = −5/13 va x ikkinchi chorakda bo'lsa, sin 2x ning qiymati:

    • A120/169
    • B−120/169
    • C−119/169
    • D−10/13
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) −120/169

    Esla: sin 2x = 2 sin x cos x

  2. tg x = 4 bo'lsa, (sin x + 2cos x) / (2sin x − cos x) ifodaning qiymati:

    • A2/3
    • B2/7
    • C7/6
    • D6/7
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: D) 6/7

    Esla: Surat va maxrajni cos x ga bo'l

  3. sin 135° − cos 135° ifodaning qiymati:

    • A√2
    • B0
    • C√2/2
    • D−√2
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: A) √2

    Esla: Keltirishda ishora: cos 120° < 0

  4. sin 15° · cos 15° ko'paytmaning qiymati:

    • A1/2
    • B√3/4
    • C1/4
    • D1/8
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: C) 1/4

    Esla: sin 2x = 2 sin x cos x

  5. sin x = 1/4 bo'lsa, cos 2x ning qiymati:

    • A15/16
    • B7/8
    • C1/2
    • D3/4
    Javobni koʻrsat

    Toʻgʻri javob: B) 7/8

    Esla: 1 − 2sin²x = 2cos²x − 1