Ingliz tili testlari — DTM formatiga tayyorlaning
Ingliz tili testlari DTM va Milliy sertifikat imtihonida grammatika qoidalarini amalda qo'llay olishni tekshiradi, shunchaki so'z boyligini emas. Har savolda gap ichidagi bo'sh joyga mos zamon, artikl, predlog yoki modal fe'l tanlash talab qilinadi, bu esa qoidani yaxshi bilishni taqozo etadi. Ayniqsa fill-in-the-blank uslubidagi savollar keng tarqalgan bo'lib, ular bitta gapda aynan bitta grammatik qoidani tekshiradi. Tarjima qilib o'ylash o'rniga, gapni to'g'ridan-to'g'ri ingliz tilida tushunish tezlikni oshiradi.
Testda ko'proq zamonlar (tenses), artikllar, predloglar, modal fe'llar va shart gaplar (conditionals) bo'yicha savollar uchraydi. Ko'pchilik abituriyent o'xshash zamonlarni, masalan Present Simple va Present Continuous'ni, bir-biridan farqlashda qiynaladi. Lug'at savollarida esa so'zning ma'nosini yakka holda emas, gap ichidagi eng mos variantni tanlash ko'nikmasi sinaladi. Bunday farqlash ko'nikmasi nafaqat testda, balki kundalik muloqot va yozishmada ham katta foyda beradi. Shu sababli qoidalarni alohida emas, doim taqqoslab o'rganish tavsiya etiladi.
GrowMock'dagi ingliz tili testlari aynan shu mavzular bo'yicha, 30 savoldan iborat variantlarda tuzilgan va har javobga qisqa grammatik izoh biriktirilgan. Bu orqali nafaqat to'g'ri variantni, balki qolgan uchta variant nega mos kelmasligini ham tushunib olish mumkin bo'ladi. Bundan tashqari, mavzular bo'yicha statistika saqlanadi, shu orqali qaysi grammatik mavzuda ko'proq mashq kerakligini tezda aniqlash mumkin bo'ladi.
Test formati
| Savollar soni | 30 ta savol, mavzular bo'yicha aralash tartibda |
|---|---|
| Vaqt chegarasi | 30 daqiqa |
| Ball tizimi | Har to'g'ri javob — 1 ball, jami 30 ball |
| Savol turi | 4 variantli yopiq test, faqat bitta to'g'ri javob |
| Til darajasi | A2-B2 oralig'idagi grammatika va lug'at |
| Qaysi imtihonlarda uchraydi | DTM, Milliy sertifikat va IELTS'ga tayyorgarlik bosqichida |
Asosiy mavzular
- Present, Past va Future Tenses
- Artikllar: a, an, the
- Predloglar (Prepositions)
- Modal fe'llar: can, must, should
- Shart gaplar (Conditionals)
- Passive Voice
- Sifatlarning qiyosiy va orttirma darajasi
- Reported Speech
- Phrasal Verbs
- Sinonim va antonimlar
- So'z yasalishi (Word Formation)
Bepul namuna savollar
1. Bo'sh joyga mos variantni tanlang: 'She ___ to the market every Sunday.'
- Agoes
- Bgo
- Cgoing
- Dgone
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: A) goes
'She' uchinchi shaxs birlik bo'lgani sababli Present Simple'da fe'lga -s/-es qo'shiladi, shuning uchun to'g'ri javob 'goes' bo'ladi. 'Go' ko'plik yoki I/you/we/they bilan ishlatiladi, 'going' va 'gone' esa yordamchi fe'lsiz mustaqil holda ishlatilmaydi.
2. Bo'sh joyga mos artiklni tanlang: 'My father is ___ engineer.'
- Aa
- Bthe
- Can
- Dsome
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: C) an
'Engineer' so'zi unli tovush bilan boshlangani uchun undan oldin 'an' artikli qo'yiladi. 'A' undosh tovush bilan boshlanuvchi so'zlar uchun, 'the' esa aniq va oldin tilga olingan narsa uchun ishlatiladi.
3. Bo'sh joyga mos predlogni tanlang: 'The meeting starts ___ 9 o'clock.'
- Ain
- Bat
- Con
- Dby
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: B) at
Aniq soat ko'rsatilganda ('at 9 o'clock') 'at' predlogi ishlatiladi. 'In' oy, yil yoki fasllar bilan, 'on' kunlar va sanalar bilan, 'by' esa muddat cheklovini bildirish uchun ishlatiladi.
4. Bo'sh joyga mos modal fe'lni tanlang: 'You ___ smoke here, it's forbidden.'
- Amust
- Bcan
- Cdon't have to
- Dmustn't
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: D) mustn't
'Mustn't' biror ishni qilish qat'iyan taqiqlanganini bildiradi, bu gapga mos keladi. 'Don't have to' zaruriyat yo'qligini, 'must' esa majburiyatni bildiradi va bu yerda mantiqqa mos emas.
5. Shart gapni to'g'ri to'ldiring: 'If it rains tomorrow, we ___ the picnic.'
- Acancel
- Bwill cancel
- Cwould cancel
- Dcanceled
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: B) will cancel
Bu birinchi turdagi shart gap (First Conditional) bo'lib, kelajakda ro'y berishi mumkin bo'lgan real vaziyatni bildiradi: if-qismida Present Simple, asosiy qismida 'will + fe'l' ishlatiladi. 'Would cancel' ikkinchi turdagi shart gapga xos bo'lib, bu yerga mos kelmaydi.
6. Gapni Passive Voice'ga moslashtiring: 'They built this school in 1995.' -> 'This school ___ in 1995.'
- Abuilt
- Bhas built
- Cwas built
- Dis built
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: C) was built
Ish harakati o'tgan zamonda bajarilgani va ega (school) harakatni o'ziga qabul qilgani uchun Past Simple Passive, ya'ni 'was built' shakli ishlatiladi. 'Has built' Active Perfect shakli bo'lib, bu yerga mos kelmaydi.
7. To'g'ri qiyoslash darajasini tanlang: 'This book is ___ than that one.'
- Amore interesting
- Binteresting
- Cmost interesting
- Dthe most interesting
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: A) more interesting
Ikki narsa qiyoslanayotgani uchun va 'interesting' ko'p bo'g'inli sifat bo'lgani sababli, qiyosiy daraja -er qo'shimchasi bilan emas, 'more interesting' shaklida yasaladi. 'The most interesting' esa orttirma daraja bo'lib, uchtadan ortiq narsa solishtirilganda ishlatiladi.
8. Berilgan so'zga eng yaqin ma'noli variantni tanlang: 'enormous'
- Atiny
- Bnarrow
- Cquiet
- Dhuge
Javobni ko'rsatish
To'g'ri javob: D) huge
'Enormous' so'zi 'juda katta, ulkan' ma'nosini bildiradi, bu jihatdan 'huge' so'ziga eng yaqin sinonim hisoblanadi. 'Tiny' aksincha 'juda kichik', 'narrow' — 'tor', 'quiet' esa 'jim, osoyishta' ma'nolarini bildiradi.
Tayyorgarlik maslahatlari
Zamonlarni taqqoslab o'rganing
Present Simple va Present Continuous, yoki Past Simple va Present Perfect kabi o'xshash zamonlarni alohida emas, doim juftlab, farqini jadval qilib o'rganing. Har zamonning aniq belgilovchi so'zlarini (always, now, already, yet) yodda tuting — ular test ichida qaysi zamon kerakligini ko'rsatib turadi. Taqqoslab o'rgangan qoida xotirada aniqroq saqlanadi.
Har kuni yangi so'z yozib boring
Kuniga 5-10 ta yangi so'zni gap ichida, kontekst bilan birga daftarga yozib boring — yakka so'zni yodlash tez unutiladi. Haftada bir marta yozgan so'zlaringizni qayta ko'rib chiqing va ulardan foydalanib qisqa gaplar tuzing. Shu tarzda so'z boyligi test paytida tez va tabiiy tarzda esga tushadi.
Grammatikani mashq orqali mustahkamlang
Qoidani o'qib chiqqandan so'ng darhol shu mavzudan 10-15 ta test savolini yeching — bu bilimni amaliyotga aylantiradi. Bu jarayonda xato qilish tabiiy holat, chunki aynan xato orqali qoida uzoq muddatga esda qoladi. Xato qilgan savollarni qayta ko'rib, nega aynan shu variant to'g'ri ekanini o'zingizga tushuntiring. Faqat nazariya o'qish bilan chegaralanish, test tezligini oshirmaydi.
Matnni tarjima qilmasdan tushuning
Gapni o'zbek tiliga tarjima qilib, keyin javob izlash vaqtni ko'p oladi va ba'zan chalkashtiradi. Buning o'rniga oddiy ingliz matnlarni to'g'ridan-to'g'ri ingliz tilida tushunishga o'rganing — bu ko'nikma vaqt o'tishi bilan tabiiy tarzda shakllanadi. Kuniga 10-15 daqiqa oddiy ingliz matnini shu tarzda o'qish, uzoq muddatda katta farq yaratadi. Test paytida bu odat javobni ancha tezlashtiradi.
Predlog va artikllarga alohida e'tibor bering
Predloglar (in, on, at) va artikllar (a, an, the) ko'pincha eng ko'p ball yo'qotiladigan mavzular hisoblanadi, chunki ular o'zbek tilida to'g'ridan-to'g'ri mos kelmaydi. Har predlogning asosiy qo'llanish holatlarini — vaqt, joy, yo'nalish — alohida ro'yxat qilib yodlang. Test savollarida aynan shu ikki mavzu tez-tez takrorlanadi.
Ko'p uchraydigan xatolar
- O'xshash zamonlarni (Present Simple va Present Continuous kabi) farqlamasdan, tanish ko'rinishga qarab javob tanlash keng tarqalgan xato hisoblanadi.
- Predlog va artikllarni o'zbek tili mantig'iga qarab tanlash, ingliz tilidagi qoidaga mos kelmagani uchun ko'pincha noto'g'ri javobga olib keladi.
- Gapni to'liq o'qimasdan, faqat bo'sh joy atrofidagi so'zlarga qarab shoshilinch javob berish ma'noni noto'g'ri tushunishga sabab bo'ladi.
- So'zni faqat yakka holda yodlab, uning gap ichidagi qo'llanishini bilmaslik lug'at savollarida ball yo'qotishga olib keladi.
- Modal fe'llarning ma'no farqini (must va should kabi) bilmasdan, ularni bir xil ma'noda ishlatish xato javobga olib keladi.
Ko'p so'raladigan savollar
Ingliz tili testiga qanday tayyorlanish kerak?
DTM ingliz tili testida nechta savol bo'ladi?
Ingliz tilidan eng ko'p xato qilinadigan mavzu qaysi?
Ingliz tili testini onlayn qayerda bepul yechish mumkin?
Ingliz tili grammatikasini tezroq yodlashning yo'li bormi?
Natijangizni darhol ko'ring va zaif mavzularni aniqlang.